Justice Initiative Greece

TO EΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ “JUSTICE INITIATIVE”

Το Ελληνικό Τμήμα του JUSTICE INITIATIVE ξεκινά τις δράσεις του στην Ελλάδα υπό την ηγεσία του σωματείου EΛΙΖΑ κατά της παιδικής κακοποίησης.

Oι δύο οργανισμοί συμπράττουν προκειμένου να βοηθήσουν τους εμπλεκόμενους φορείς και το Ελληνικό κράτος να μετασχηματίσει το υπάρχον σύστημα ιδρυματικής φροντίδας για παιδιά σε ένα σύστημα φροντίδας που προάγει την ιδέα της οικογενειακής φροντίδας μέσα από την αναδοχή των παιδιών.

Στην προσπάθεια αυτή αναζητούμε κοινωνική συναίνεση και την αναγνώριση της ευάλωτης θέσης των παιδιών από το κράτος, τους εμπλεκόμενους φορείς και την κοινωνία ευρύτερα.

Αναζητούμε παράλληλα την αποκατάσταση του κράτους δικαίου για τα παιδιά που ζουν τώρα αλλά και αυτά που έχουν ενηλικιωθεί αφού πέρασαν μέρος της παιδικής τους ηλικίας σε κλειστές δομές προστασίας και φροντίδας. Παιδιά που δεν στερούνται απλά ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική τους ζωή, στερούνται κατά κύριο λόγο το θεμελιώδες για τον άνθρωπο δικαίωμα, να μεγαλώνει σε ένα οικογενειακό περιβάλλον, να αναπτύσσεται δηλαδή, ως πλάσμα μοναδικό, αξιώνοντας μία «φυσιολογική» ζωή, με σταθερά πρόσωπα «αναφοράς»

Πολιτεία και κοινωνία πρέπει να προχωρήσουμε με χρονοδιάγραμμα και στρατηγική στο μετασχηματισμό της ιδρυματικής φροντίδας.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ JUSTICE INITIATIVE GREECE (ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ)

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ στην Ελλάδα εκπληρώνει το όραμα της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας να αποκαταστήσει τη δικαιοσύνη για τα παιδιά που έζησαν μέσα σε ιδρύματα και να συμβάλλει με κάθε τρόπο στην αποϊδρυματοποίηση του συστήματος κοινωνικής φροντίδας.

Αποστολή της είναι να αποκαταστήσει την αδικία που βίωσαν τα θύματα κακοποίησης κατά την παιδική τους ηλικία επιβιώνοντας σε κρατικά, εκκλησιαστικά ή άλλα ιδρύματα.

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ στην Ελλάδα συμμετέχει στην κοινή Ευρωπαϊκή προσπάθεια κατά της κακοποίησης των παιδιών (σωματικής, σεξουαλικής, πολιτισμικής, θεσμικής κ.ά.).

Οι θεμελιώδεις αξίες της Ευρώπης, ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η ελευθερία, η ισότητα, η δικαιοσύνη και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, δεν εφαρμόζονται για χιλιάδες παιδιά στην Ευρώπη, καταπατήθηκαν στο παρελθόν και καταπατώνται έως σήμερα.

Η παραβίαση αυτή αποτυπώνεται με διάφορους τρόπους, κυρίως με μορφή σεξουαλικής κακοποίησης, στέρησης της ελευθερίας τους, αλλά και γενικευμένης κακομεταχείρισής τους, μέσα στην ίδια την οικογένεια, μέσα σε παρωχημένα και ακατάλληλα συστήματα παιδικής προστασίας, όπως τα Ιδρύματα κάθε νομικής μορφής και μέσα από αναγκαστικές υιοθεσίες. Αυτή η κατάσταση δεν πρέπει να είναι αποδεκτή.

Όταν όλοι θα έχουμε κατανοήσει πως το ίδρυμα, μία κλειστή δομή, με πολλά παιδιά και εναλλασσόμενους φροντιστές, αποτελεί κακοποίηση, τότε και μόνο τότε, θα μπορούμε να αξιώσουμε ένα μέλλον με όρους ισότητας και χωρίς διακρίσεις φυσιολογικό και δίκαιο για όλους τους ανθρώπους που έζησαν ή ζουν μέσα σε ιδρύματα.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ JUSTICE INITIATIVE

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ξεκίνησε στην Ελβετία από το Guido Fluri Foundation το 2012. Σήμερα, αξιοποιεί το θεσμικό ρόλο του Συμβουλίου της Ευρώπης το οποίο έχει ως αποστολή την επεξεργασία και υιοθέτηση κανόνων και προτύπων και την παρακολούθηση της τήρησής τους, επί τη βάσει κοινών αξιών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Δημοκρατίας, και Κράτους Δικαίου, διαμορφώνει σχετικές προτάσεις στα κράτη μέλη και ταυτόχρονα επιδιώκει να περάσει υπό αυτό το πρίσμα νομοθετικό πλαίσιο μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Από τον Ιανουάριο του 2023 θα ξεκινήσει μία καμπάνια συλλογής 10.000 υπογραφών στην Ελλάδα, -500.000 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο- οι οποίες όταν συγκεντρωθούν, θα αποδεικνύουν τη σύμφωνη γνώμη της κοινωνίας των πολιτών της Ευρώπης για αλλαγή.

ΤΟ JUSTICE INITIATIVE ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΒΙΑΣ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ, ΤΟ ΕΛΙΖΑ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΪΔΡΥΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΔΟΧΗ: ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΕΝΑ

Η πρωτοβουλία του Υφυπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για την εφαρμογή νέου κανονιστικού πλαισίου για τη λειτουργία των Μονάδων Παιδικής Προστασίας έχει στόχο τον εκσυγχρονισμό τους, σύμφωνα με τα βέλτιστα διεθνή πρότυπα και τη βελτίωση των κτιριακών εγκαταστάσεων, με έμφαση την «ασφαλή» διαβίωση.

Ωστόσο, οι προδιαγραφές αυτές, δε διασφαλίζουν την υγιή ανάπτυξη των παιδιών και την ομαλή τους μετάβαση στην ενήλικη ζωή. Η πληθώρα των παιδιών που συμβιώνουν σε έναν κοινό χώρο, χωρίς εξατομικευμένη φροντίδα, με εναλλασσόμενους και ακατάλληλους φροντιστές, με τις ολέθριες επιπτώσεις που οι συνθήκες αυτές επιφέρουν στη σωματική, νοητική και ψυχική τους υγεία, δεν αποτρέπονται από οποιεσδήποτε κτιριακές ή άλλες προδιαγραφές, παρά μόνο από την ίδια τη λύση της αποϊδρυματοποίησης και της διαβίωσης των παιδιών σε οικογένεια, βιολογική ή ανάδοχη.

Είναι σαφές και αυτονόητο ότι όσο τα παιδιά διαβιούν σε ιδρύματα και μέχρι αυτά να σταματήσουν να αποτελούν «λύση» της Πολιτείας, στα πλαίσια της παιδικής προστασίας, τα ιδρύματα θα πρέπει να πληρούν ορισμένες προδιαγραφές. Ωστόσο, αν αναλωθούμε σε συζητήσεις που αφορούν στον εκσυγχρονισμό των δομών παιδικής «προστασίας», χάνουμε το βλέμμα από τον στόχο μας, που δεν είναι άλλος από την αποϊδρυματοποίηση.

Θα πρέπει να ενημερώσουμε την κοινή γνώμη, ότι κανένα ίδρυμα, ακόμη και το πλέον «ιδανικό», δεν μπορεί να αντικαταστήσει την οικογένεια, ακόμη και εάν αυτή δεν είναι υποδειγματική. Υπενθυμίζουμε ότι τα παιδιά που εντάσσονται στα διάφορα συστήματα παιδικής προστασίας, έχουν στην πλειονότητα τους, ζώντες έναν από τους δύο βιολογικούς τους γονείς (σύμφωνα με το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 85%). Ακριβώς γι΄ αυτό, η ενίσχυση του θεσμού της αναδοχής, η ενδυνάμωση των κοινωνικών υπηρεσιών για την παραμονή των παιδιών στα σπίτια και η θέσπιση ενιαίων κριτηρίων για την απομάκρυνση τους από αυτά, αποτελούν πρώτιστη μέριμνα και προϋπόθεση της αποϊδρυματοποίησης των παιδιών, την οποία όλοι ανεξαιρέτως θα πρέπει να υπερασπιζόμαστε για την αποφυγή κάθε είδους δευτερογενούς κακοποίησης των παιδιών.

Το ΕΛΙΖΑ θεωρεί ότι ο χρόνος «συμμόρφωσης» των ιδρυμάτων στις νέες, αυτονόητες μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να είναι τέτοιος που να τα ενθαρρύνει να προετοιμάζονται για την «επόμενη» μέρα της αποϊδρυματοποίησης. Παράλληλα, για τον ίδιο σκοπό, η Πολιτεία θα πρέπει να εργαστεί σκληρά, γενναιόδωρα και μεθοδικά, ολοκληρώνοντας τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις που θα διευκολύνουν στην πράξη τον θεσμό της «επαγγελματικής αναδοχής» και της «επείγουσας αναδοχής», να ενισχύσει τις κοινωνικές υπηρεσίες ώστε να προλαμβάνεται η απομάκρυνση ενός παιδιού από την οικογένεια του αλλά και να εφαρμόζονται πρωτόκολλα και ενιαία κριτήρια που θα διασφαλίζουν ότι έχουν εξαντληθεί όλα τα μέσα για την ενίσχυση της οικογένειας και την παραμονή του παιδιού εντός της, πριν το παιδί δοθεί για αναδοχή.

Πηγή: ΕΛΙΖΑ

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ: ΠΕΤΡΟΣ ΤΑΤΣΟΠΟΥΛΟΣ
(ΈΛΛΗΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ)

“Πέρασα τα πρώτα χρόνια της ζωής μου στο ΠΙΚΠΑ- Οι αδελφές μου ένιωσαν τον ιδρυματισμό στο πετσί τους”

Με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις με την «Κιβωτό του Κόσμου» ο συγγραφέας και πρώην βουλευτής, Πέτρος Τατσόπουλος, γράφει στα «Νέα» για την δική του βιωματική εμπειρία από τα ιδρύματα και το πώς ο ίδιος έζησε εκ των έσω όλη την υπόθεση των ιδρυμάτων.

Δεν κάνει καμία αναφορά στην Κιβωτό. Όμως με το άρθρο του να τιτλοφορείται «Ιδρυματισμός», αποκαλύπτει ότι είναι παιδί εκτός γάμου, αγνώστου πατρός, που χρειάστηκε να περάσει τα πρώτα χρόνια της ζωής του στο ΠΙΚΠΑ.

Οι αδελφές του, από την άλλη έζησαν σε ίδρυμα μέχρι την ενηλικίωσή τους.

«Η βιολογική μου μητέρα, μια πάμφτωχη γυναίκα από την Κρήτη, απέκτησε πέντε παιδιά με τρεις άνδρες, από τους οποίους παντρεύτηκε τους δύο κι έδωσε τη συγκατάθεσή της να μεγαλώσουν σε ιδρύματα προνοίας τα τρία από τα πέντε παιδιά της, οι δύο ετεροθαλείς αδελφές μου κι εγώ» λέει ο συγγραφέας.

«Σε αντίθεση με μένα, που με ανέλαβε σχετικά σύντομα μια ανάδοχη οικογένεια από τον Κορυδαλλό και κατόπιν υιοθετήθηκα από μια μεσοαστική οικογένεια στην Κυψέλη, οι αδελφές μου έζησαν σε ίδρυμα έως τα δεκαοκτώ τους χρόνια. Εγώ δεν διατηρώ καμία ανάμνηση από το ίδρυμα, ούτε θετική ούτε αρνητική. Οι αδελφές μου ένιωσαν τον ιδρυματισμό στο πετσί τους» συνεχίζει.

Διερωτάται στο άρθρο του «Τι ακριβώς είναι ο ιδρυματισμός; Μια παθολογική κατάσταση που, μολονότι έχει κοινά γνωρίσματα, δεν βιώνεται από όλα τα παιδιά με την ίδια ένταση (σίγουρα, πέρα από τις συνθήκες, παίζει ρόλο και η διάρκεια εγκλεισμού στο ίδρυμα: άλλο να μείνεις στο ίδρυμα δύο χρόνια και άλλο δώδεκα).

»Χαρακτηρίζεται κατ’ αρχάς από την αδυναμία φαντασιακής προσκόλλησης σε μια “μαμά” κι έναν “μπαμπά” –την απουσία οιδιπόδειου συμπλέγματος, καθώς θα μας εξηγούσαν οι φροϋδιστές.

»Βεβαίως, τα μωρά στα βρεφοκομεία αποκαλούν “μαμά” κάθε βρεφοκόμο που τα φροντίζει, αλλά ακόμη και τα πιο μικρά από αυτά ενστικτωδώς αντιλαμβάνονται ότι μια “μαμά” που φροντίζει είκοσι ή τριάντα μωρά δεν είναι ακριβώς… μαμά – πόσω μάλλον εάν μπουν στο ίδρυμα σε μεγαλύτερη ηλικία, όταν έχουν ήδη αναμνήσεις από τη δική τους οικογένεια, συχνά προβληματική ή/και διαλυμένη» συνεχίζει ο Τατσόπουλος.

«Αυτή η, κατά κάποιον τρόπο, φαντασιακή «αναπηρία» οδηγεί με τη σειρά της σε μια συναισθηματική «αδιαφορία» που, και αυτή με τη σειρά της, καθιστά τα παιδιά των ιδρυμάτων ιδιαίτερα ευάλωτα και χειραγωγήσιμα. Όπως μου το είχε περιγράψει κάποτε η μεγαλύτερη από τις δύο ετεροθαλείς αδελφές μου: «Διψούσαμε και πεινούσαμε για αγάπη. Ήταν και θέμα τύχης έπειτα.

»Μπορούσαμε να πέσουμε πάνω στον σωστό άνθρωπο και να καλύψουμε αυτό το έλλειμμα. Μπορούσαμε να πέσουμε και πάνω σε κάποιον κακόβουλο. Να μας πουλήσει αισθήματα και φούμαρα. Ν’ αρπαχτούμε από τον πρώτο μαλάκα».

Δεν είναι τυχαίο ότι το διαβόητο Σύνδρομο της Στοκχόλμης –η νοσηρή αγάπη/προσκόλληση του θύματος στον θύτη του– συναπαντάται κυρίως στο περίκλειστο σύμπαν των ιδρυμάτων, λέει χαρακτηριστικά ο Πέτρος Τατσόπουλος, ειδικά δε «Εάν το ίδρυμα έχει και κάποιον θρησκευτικό προσανατολισμό» όπως διευκρινίζει.

Σε αυτήν την περίπτωση «η χειραγώγηση του θύματος διευκολύνεται τα μέγιστα: η ασέλγεια μεταμφιέζεται σε στοργή και η κακοποίηση ως προαπαιτούμενο για την ηθική ωρίμανση. Όλα συμβαίνουν για το “καλό” του θύματος, ακόμη και στην περίπτωση που το ίδιο το θύμα δεν είναι σε θέση να… αντιληφθεί το “καλό” του.

»Συνακόλουθα το θύμα έχει πλήρη επίγνωση πως, στο τέλος της ημέρας, θα είναι ο δικός του λόγος/ισχυρισμός απέναντι στον λόγο/ισχυρισμό του θύτη: οι τοίχοι δεν έχουν μάτια για να δουν τον θύτη να παρεκτρέπεται, δεν έχουν αφτιά για ν’ ακούσουν τις οιμωγές του θύματος και, πρωτίστως, δεν έχουν γλώσσα για να μαρτυρήσουν όσα είδαν και άκουσαν.».

Ο Πέτρος Τατσόπουλος, στο άρθρο του επισημαίνει ότι «το θύμα που θα βρει το κουράγιο να καταγγείλει τον θύτη του γνωρίζει πως θα χρειαστούν εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια έως ότου (και αν) δικαιωθεί, ενώ το ίδιο βράδυ –και για τα εκατοντάδες επόμενα– το θύμα θα βρεθεί πάλι στο έλεος του θύτη του. Όσο και αν βελτιωθεί το παθογόνο μοτίβο, ιδανικό ίδρυμα θα παραμένει πάντα το ίδρυμα που βάζει λουκέτο» καταλήγει ο συγγραφέας.

Πηγή: LIFO